Het woord « hier is » behoort tot de categorie van de onveranderlijke aanwijzende voornaamwoorden in het Frans. De spelling verandert nooit, ongeacht het aantal of het geslacht van de nominale groep die erop volgt. We schrijven « hier zijn de documenten », « hier zijn ideeën », « hier zijn mijn collega’s » zonder ooit een meervoudsmarkering aan het aanwijzend voornaamwoord zelf toe te voegen.
Hier is, een onveranderlijk aanwijzend voornaamwoord in de Franse taal
Het woord « hier is » is het resultaat van de samenvoeging van « zie » (imperatief van het werkwoord zien) en « hier » (bijwoord van plaats). Deze werkwoordelijke oorsprong kan misleidend zijn: men zou kunnen denken dat het vervoegd of overeenkomt. Dat is niet het geval.
Eenmaal vastgelegd als aanwijzend voornaamwoord, heeft « hier is » alle flexie verloren. Het functioneert als een syntactisch hulpmiddel dat een element introduceert, net als « er is » of « het is ». De Franse grammatica plaatst het naast « daar is », een ander onveranderlijk aanwijzend voornaamwoord dat op hetzelfde model is gevormd (« zie » + « daar »).
Het beheersen van de spelling van hier zijn in het meervoud berust op dit fundamentele principe: het meervoud wordt nooit gemarkeerd op « hier is », maar alleen op de elementen die het vergezellen.
Meervoud van de nominale groep na hier is: waar de overeenkomsten te plaatsen
Wanneer « hier is » voorafgaat aan een naam in het meervoud, ligt de meervoudsmarkering op twee elementen: het lidwoord (of de determinant) en de naam. Het aanwijzend voornaamwoord blijft intact.
- Bepaalde meervoudige lidwoord + meervoudige naam: « Hier zijn de resultaten van het onderzoek. » Het lidwoord « de » en de -s van « resultaten » dragen de meervoudsmarkering.
- Onbepaalde meervoudige lidwoord + meervoudige naam: « Hier zijn interessante voorstellen. » De determinant « enkele » en de -s van « voorstellen » zijn voldoende om het aantal uit te drukken.
- Bezittelijk of demonstratief determinant + meervoudige naam: « Hier zijn mijn opmerkingen » of « Hier zijn deze documenten ». De determinant en de naam komen overeen, « hier is » blijft identiek.
Als een bijvoeglijk naamwoord de naam vergezelt, komt het ook overeen in geslacht en aantal met die naam. We schrijven « hier zijn de nieuwe instructies » en niet « hier zijn de nieuwe instructie ».
Het geval van de voornaamwoorden voor hier is
Het Frans staat toe om een persoonlijk voornaamwoord voor « hier is » te plaatsen: « hier zijn ze », « hier zijn wij », « hier ben ik ». In deze constructie draagt het voornaamwoord de meervoudsmarkering wanneer het meerdere personen of objecten aanduidt. Het aanwijzend voornaamwoord zelf verandert niet.
We schrijven « hier zijn ze » om meerdere elementen aan te duiden, « hier is hij » of « hier is zij » in het enkelvoud. Het onderscheid berust volledig op het voornaamwoord, niet op « hier is ».
Veelvoorkomende verwarringen tussen hier is en de nabije werkwoordsvormen
De gelijkenis tussen « hier is » en bepaalde vormen van het werkwoord « zien » veroorzaakt terugkerende fouten. Drie gevallen verdienen bijzondere aandacht.
De eerste valstrik betreft de gedeeltelijke homofonie met « zie » (tegenwoordige tijd van de indicatief of imperatief). Een gehaaste schrijver kan « zie de resultaten » schrijven in de veronderstelling dat hij het aanwijzend voornaamwoord gebruikt, terwijl hij een imperatieve zin produceert die de betekenis verandert.
De tweede valstrik betreft de uitgang. Sommige schrijvers voegen een -s toe aan « hier is » uit analogie met de vervoeging (« ik zie », « jij ziet »). Deze spelling « hier zijn » bestaat niet. Geen vervoegde vorm van « hier is » is aangetoond in de Franse taal.
De derde valstrik verschijnt met de cedille. De c van « hier is » wordt uitgesproken als [s] voor de i, zonder dat er een cedille nodig is. « hier is » schrijven zou een fout zijn: de cedille wordt voor i in geen enkel standaard Frans woord gebruikt, aangezien de c al de klank [s] in deze positie produceert.
Overeenkomst van het werkwoord en het bijvoeglijk naamwoord wanneer hier is het onderwerp introduceert
In bepaalde constructies introduceert « hier is » wat het logische onderwerp van een zin vormt. De regel voor de overeenkomst van het werkwoord volgt dan het aantal van de geïntroduceerde naam, niet het aanwijzend voornaamwoord.
Laten we « Hier zijn de kandidaten die zijn geselecteerd » nemen. Het werkwoord « zijn geselecteerd » komt overeen met « kandidaten » (mannelijk meervoud), niet met « hier is ». Het voltooid deelwoord « geselecteerd » krijgt ook de meervoudsmarkering voor mannelijk.
Met een vrouwelijke meervoudige naam volgen alle overeenkomsten: « Hier zijn de oplossingen die zijn voorgesteld. » Het deelwoord « voorgesteld » komt overeen met « oplossingen ». Het aanwijzend voornaamwoord speelt geen rol in de keten van overeenkomsten.
Hier is gevolgd door een opsomming
Wanneer « hier is » een lijst opent, komt het werkwoord dat de opsomming volgt overeen met het geheel van de opgesomde onderwerpen. « Hier is het rapport, de bijlagen en de samenvatting die het dossier vergezellen »: het werkwoord « vergezellen » is in het meervoud omdat de drie elementen een samengesteld onderwerp vormen.
Verschil tussen hier is en daar is in het meervoud: dezelfde regel, ander gebruik
« Daar is » volgt exact dezelfde logica van onveranderlijkheid als « hier is ». Beide aanwijzende voornaamwoorden nemen nooit een meervoudsmarkering. Het verschil tussen hen ligt in de betekenis, niet in de grammatica.
- « Hier is » duidt traditioneel aan wat dichtbij is of wat gepresenteerd gaat worden (concept van nabijheid of aankondiging).
- « Daar is » verwijst naar wat verder weg is of wat net is genoemd (concept van herinnering of afstand).
- In het dagelijks gebruik heeft « daar is » de neiging om « hier is » in de gesproken taal te vervangen, maar beide blijven correct in geschreven vorm.
Onthouden dat « hier is » en « daar is » dezelfde regel van onveranderlijkheid volgen vereenvoudigt de memorisatie. Als de een geen -s krijgt, dan de ander ook niet.
De enige echte moeilijkheid met « hier is » in contact met het meervoud heeft te maken met een onterecht akkoord reflex. Het aanwijzend voornaamwoord functioneert als een transparant hulpmiddel: het presenteert, het komt niet overeen. De gehele grammaticale last van het aantal rust op de determinant, de naam, het bijvoeglijk naamwoord en het werkwoord die eromheen draaien.